Văn Học

Trang Chủ

tác giả theo mẫu tự


Trang Chủ
Chuyên Đề Văn Học Chuyên đề: Cung Tích Biền
đôi lời

...Văn chương và lịch sử luôn là đối trọng của nhau trong toàn bộ văn nghiệp của Cung Tích Biền. Với Milan Kundera, lịch sử chỉ là cái đinh để treo tác phẩm. Đối với Cung Tích Biền, lịch sử là "chiếc xương tàn để làm gương soi", qua không gian trong gương tìm lại cái bóng mình đánh mất. Nhưng xa hơn thế nữa, tấm gương soi của Cung Tích Biền không chỉ làm nhiệm vụ phản chiếu lại lịch sử, nó còn cho ta thấy cả những gì đã xảy ra ở “bên kia lịch sử” - lịch sử mà chúng ta không dự phần vào. Một lịch sử chung phổ quát của thân phận con người.
 

Rất nhiều dòng chảy tan hòa vào nhau trong văn chương Cung Tích Biền, văn chương nhân chứng, văn chương kinh nguyệt, văn chương ung bướu và giải phẫu, văn chương trong vai trò đối trọng lịch sử… Nhưng trên cùng mọi thứ, truyện của Cung Tích Biền vượt lên tất cả như một huyền ảo ngỡ ngàng của nhân bản và minh triết. Tính nhân ái tỏa ra từ tinh thần đạt đạo của tư tưởng Đông phương. Văn chương cực cảm với nỗi đau và thăng hoa qua những nỗi đau. Tha thứ và tỉnh ngộ là bài học làm người của dân tộc. Chính bởi tính nhân bản mà người đọc cuối cùng thoát ra khỏi sự ớn lạnh của bức tường đá vây quanh tác phẩm. Chúng ta tìm đến cõi viết Cung Tích Biền, kinh qua điều đó bằng nghiệm sinh của mình. Nhà văn cho chúng ta một lối thoát, và lối thoát nằm trong mỗi chúng ta.

[ảnh: Cung Tích Biền, 1998 - François Nay]

Truyện Cung Tích Biền
xứ động vật vào ngôi
tân truyện
Cung Tích Biền

Như thế trong vòng tròn gần ba mươi năm, sau mỗi mùa xuân, đã có hai vụ giết người rất giống nhau. Phong cách cũ hay mới, xã hội Vàng hoặc Đỏ, chỗ lưỡng cực vẫn luôn tiềm ẩn một thứ tai nạn khó giải mã, rất phi nhân văn: “Để thoát khỏi Xứ-Toàn-Chuồng, con người có một phản ứng tuyệt vọng, như một hội chứng, rất mực phản kháng cái gọi rằng Khí-hậu-động-vật.”

Đọc tiếp >>
Xứ động vật mưa hồng
tân truyện
Cung Tích Biền
Tảo không nằm trong nhân loại đó. Mắt Rắn thơ mộng. Đi làm đẹp phố phường bằng cách “À lố nơi đây có bầy thú, có con thú trong lũ thú.”

Hôm xưa, tao xử mày phải làm sao cải tạo cho rụng cái đuôi thú lủng lẳng. Hôm nay tao lại mọc đuôi. Mà bự. Mà dài ngoằng. Con vượn phải lao động chết mẹ mới thành người, còn tao sao nhanh quá, chỉ một sát na nhà Phật, chỉ nửa ngày quê hương, tao hóa lông mặt mày.

Đọc tiếp >>
Xứ động vật màu huyết dụ
tân truyện
Cung Tích Biền

Ly rượu mời chỗ khoảng trống trước mặt Kiên bỗng nhiên cạn. Lão nhủ thầm: “Vậy là hồn thiêng đã biết nghe lời ta.” Lão rót thêm hai ly rượu đầy. Bóng cây mòn mỏi ánh đèn khuya chỗ góc vườn. Lão Kiên và Bóng tâm sự:
- Ở Phù Nam nhiều người quen biết ta lắm. Ta chẳng muốn gặp ai.
“Phù An chỉ còn mỗi cái nghĩa địa mênh mông, chẳng có người đâu.”
- Sao chẳng còn ai?
“Phù An đi làm anh hùng chết ráo. Phần sinh linh còn lại bị nhiễm chất độc da cam. Cha mẹ tật nguyền. Con quái thai. Đứa bé lỗ tai ở trước trán. Miệng cười chỗ vành tai. Người ta bỏ cả làng ra đi.”

Đọc tiếp >>
Mùi cùa Gió Mùa
truyện ngắn
Cung Tích Biền
with a translation by Phạm Viêm Phương

Mà đâu phải mỗi thằng trai trẻ mất dạy hỗn láo với cụ. Cả một bàn nhậu ồn ào, thân ái, như cả một thế hệ tươi mới của nước non anh hùng đồng loạt xông tới cái trào lưu mới, cuộc hiện đại bát ngát riêng mùi.
/-/
The young man was not the only one who behaved insolently toward him. The whole table had the same noisy and cordial air, as if the entire youth generation of this heroic country was pushing toward a brave new path, a modern attitude reeked of its own pungency.

Đọc tiếp >>
Một phần khí hậu (Hóa Vàng cho Hồng Chuyên)
truyện ngắn
Cung Tích Biền

Bây giờ có khác. Bọn trẻ quá quen với cao trào lưu manh của cha mẹ. Có đứa hãnh diện vì báo chí rao tên bố mình tham nhũng tiền tỉ, cho gái đĩ một căn nhà hằng trăm cây vàng, xài trên chiếu bạc mỗi đêm hằng trăm nghìn đô la. “Bố tao có ngồi trên đầu trên cổ thiên hạ mới tham nhũng được cỡ đó, chớ khố rách áo ôm đạp xích lô như bố chúng mày thì lấy cái đéo gì mà tham nhũng.”

Đọc tiếp >>
Qua sông
truyện ngắn
Cung Tích Biền
Rõ ràng bốn người bốn quan điểm khác nhau. Liêu muốn từ bỏ một nơi chốn khắc nghiệt để tìm đến một miền đất lành, như vượt sông Thu vào phía Nam chẳng hạn. Người vợ tòng quyền, nhưng không muốn rời bỏ nơi có mồ mả cha anh; nghĩ về những lao lung của dĩ vãng, bà rất sợ những cuộc ra đi tìm đất Hứa. Cậu con trai cả rõ là muốn nổi loạn, dù đẫm máu, nhưng nó làm sạch triều đình. Cậu Út có khuynh hướng vô chính phủ: “Ta sống với ta, vua quan là cỏ rác.”

Đọc tiếp >>
Ngoại ô, Dĩ An, và linh hồn tôi
truyện ngắn
Cung Tích Biền

Ba tháng sau, một đêm trời mưa tầm tã, chị Dĩ An trở về. Mẹ tôi mừng ôm chị khóc òa. Chị có vẻ khác xưa. Da tươi thắm hơn, gương mặt thầm lặng chứa nét đẹp kín đáo như thuở nào. Đặc biệt chị có dáng dấp của một người con gái vừa mới sinh con đầu lòng.

Đọc tiếp >>
Bạch hóa
truyện ngắn
Cung Tích Biền

Chú Sáu nằm trong bóng đêm âm thầm nhớ tha thiết, nhớ dại dột con bò đực vĩ đại của chú. Người tu hành có đức chúa, người đi giải phóng có lưỡi mã tấu, anh lính có cây súng, và chú có con bò đực. Chỉ với nó thôi, cả vũ trụ chú ở đó.

Đọc tiếp >>
Đêm hoang tưởng
truyện ngắn
Cung Tích Biền

Vườn tược, đồi gò, nghĩa địa, cả những khu đất thừa của cơ quan, sân vận động, cũng khó thể lọt khỏi đôi mắt bọn khai thác vàng. Với cái giá thầu cao chưa từng mơ thấy, người ta đành lòng cho phép bọn lạ lẫm không bảo chứng, được tự do thăm dò, đào bới. Đó đây mộ chí khói nhang, do thanh toán nhau, do cực nhọc mà chết, hay khi quá mừng vui gặp phải một hầm vàng mà đứt đoạn gân máu, mà hui nhị tì bất ngờ.

Đọc tiếp >>
Thằng Bắt Quỷ
truyện ngắn
Cung Tích Biền

Cái xóm được gọi là xóm Nhà Ma ấy gồm hơn trăm căn nhà lá nằm chen chúc với những phần mộ hoang lâu đời. Con đường sỏi đỏ dẫn vào xóm – cũng là đường vào nghĩa địa ngày xưa – hãy còn hai hàng cây mù u. Cây mù u vẫn cứ hiền như bao nhiêu loài cây, nhưng nó nằm nơi cửa ngỏ cái nghĩa địa ong khô này lâu ngày, nên người ta thấy nó hoang dại, nhất là những buổi trưa, trời vừa nắng vừa mưa.

Đọc tiếp >>
Thừa Dư
truyện ngắn
Cung Tích Biền

Dư và Thừa, không ai dùng nạng, cùng dìu nhau lên sân khấu. Hai anh ghép lại thành một, tạo ra một hình nhân đủ cả hai chân nhưng bên trên có hai thân hình, hai cái đầu; đó là chưa kể những chi tiết lặt vặt như bốn con mắt, hai cái miệng, hai quả tim, hai bộ não, bốn cái hòn… Người nào chủ trương mỗi con người chỉ nên có mỗi cái đầu thì rất khó chịu về hình tượng lắp ghép đa nguyên này.

Đọc tiếp >>
Phản hồi của độc giả về chuyên đề Cung Tích Biền
Các văn hữu có tên dưới đây đã góp ý với tạp chí Da Màu:
  • Lê Hữu
  • Nguyễn thị Hải Hà
  • Ban Mai
  • Tôn Thất Quỳnh Du
  • Nguyễn Văn Thiên
  • Lộc Nguyễn
  • Nguyễn Tấn Cứ
  • Hoàng Ngọc Thư

Đọc tiếp >>
Phỏng vấn
CTB nói chuyện với Đặng Thơ Thơ
phỏng vấn
Đặng Thơ Thơ thực hiện

Kỳ 1: Tư Thế Văn Chương từ Tật Nguyền Lịch Sử
Kỳ 2: Tân Truyện Xứ Động Vật
Kỳ 3: Nhà Văn là Bóng, hay Kẻ Treo Thòng-Lọng Lửng Lơ?
Từ tuổi trưởng thành, tôi được ảnh hưởng cách sống và lời dạy của Cha tôi. Là hãy cố gắng sống làm sao cho đạt cái Vô danh. Đây là một cái Đạo. Đến nay, ngoài 70 tuổi, tôi không theo được lời Cha dạy. Lại cực nguy hiểm dưới bóng mặt trời, là tôi đã sống không đạt đạo Vô Danh mà, hệ lụy vì Hư danh.

Đọc tiếp >>

“Đành lòng sống trong phòng Đợi của lịch sử”
phỏng vấn
Lý Đợi thực hiện
nguồn talawas.org

Một đại bộ phận quần chúng hôm nay thực sự không cần đến những gì cao siêu của văn chương học thuật. Không cần nâng cao não trạng. Không có tự do ngôn luận, tư tưởng, vẫn sống phây phây. Đây là một quần chúng tồn tại bằng thịt khối. Được ru ngủ bởi một đời sống kinh tế tương đối ấm êm trong thời buổi chỉ mở cửa cho “Miếng ăn”.

Đọc tiếp >>

NHẬN ĐỊNH
Thằng Bắt Quỷ - ba mươi năm nung một ngọn lửa
nhận định
Trần Đạo

Flaubert thường hỏi những mầm non nghệ thuật tìm gặp ông: Avez-vous quelque chose à dire? (Anh có gì để nói với đời không?) Một câu hỏi thật bất ngờ, từ một nhà văn nổi tiếng chú trọng hình thức trong bút pháp, có thể phân vân hai tiếng rưỡi đồng hồ về việc đặt một dấu phẩy trong một câu văn! Ông có lý, và sâu sắc. Tính văn chương không đơn thuần ở kỹ thuật vận dụng ngôn ngữ. Khi ta không có gì để nói, đáng nói với đời, ít nhất ở mức tiềm thức, càng mài dũa, càng bóng bẩy, càng văn sáo. Dĩ nhiên, tính văn chương của một tác phẩm cũng không đơn thuần ở nội dung tư tưởng.

Đọc tiếp >>

Nỗi buồn kiêu hãnh và niềm tự hào chân thật
nhận định
Trần Tiến Dũng
Trong tập truyện Xứ Động Vật của nhà văn Cung Tích Biền phổ biến ở Sài Gòn in bằng photo copy, Mùi Của Gió Mùa là truyện ngắn nhất. Khi theo tác giả qua hết chi tiết về số phận trớ trêu của Cụ Gàn, với riêng tôi, số phận của cụ Gàn- nhân vật chính của truyện- cũng là số phận của nhà văn.
Khác chăng là một người được chết và một người không cho phép mình chết để hoàn thành sứ mệnh chứng nhân bằng ngôn ngữ.

Đọc tiếp >>

Cảm nhận về truyện ngắn Cung Tích Biền
nhận định
Huỳnh Ngọc Chiến
Thú thực, tôi chỉ bắt đầu nhìn anh bằng một cặp mắt khác khi đọc tập truyện ngắn Thằng Bắt Quỷ. Nhưng chỉ một thời gian sau, khi đọc lại nhiều lần một số truyện ngắn anh tiếp tục viết trong những năm gần đây, thì tôi lại càng thêm ngạc nhiên. Ở cái tuổi bước vào cõi “Tòng tâm sở dục nhi bất du củ,” song ngọn lửa sáng tạo trong anh dường như vẫn còn bừng cháy, dù trong một thời gian dài, bão giông đời, tưởng chừng đã làm nó lịm tắt trong anh.

Đọc tiếp >>

Nghĩ về nhà văn Cung Tích Biền
nhận định
Trần Tuấn Kiệt
Nhà văn Cung Tích Biền vẫn viết, và tác phẩm vẫn in ở Việt nam và hải ngoại, đến nay ròng rã trên 40 năm, như nhiều anh em làm văn hóa khác trước thời điểm 75 lịch sử. Đó là những bi ký, những tiên tri, những thông điệp chứa đầy chất phẫn nộ, sức phản kháng của người cầm bút trước vong gia vong quốc sử.

Đọc tiếp >>

Phẩm tiết Cung Tích Biền: nhìn thẳng vào mặt trời và cái chết
tiểu luận
Đinh Từ Bích Thúy

Cách Cung Tích Biền khuyến khích chuyện ăn thịt người (Qua Sông), chặt từng khúc xác (Xứ Động Vật Vào Ngôi), quật mồ, ngậm xương (Xứ Đông Vật Màu Huyết Dụ), đi tìm một phần hồn bị cắt đôi (Thừa Dư, Xứ Đông Vật Mưa Hồng) là cách nhà văn muốn chúng ta hồi sinh: nhìn thẳng vào cái chết để vượt qua cái chết.

Đọc tiếp >>

Chuyện ở trong Xứ động vật
nhận đ­ịnh
Lý Đợi

Ngoài việc làm chung với nhau một bài phỏng vấn trong hơn 3 năm, tôi còn có nhiều dịp tiếp xúc trực tiếp, đọc các tác phẩm, các bản thảo, rồi cả các bài viết, xem các hình ảnh… nhưng Cung Tích Biền với tôi vẫn là một trường hợp bí ẩn, và đặc biệt. Đặc biệt bởi nhiều lý do, khách quan nhiều hơn chủ quan, nhưng chính yếu trong những biểu hiện chủ quan (dù rất ít) vẫn là những câu chuyện còn “tiềm ẩn” bên trong những cách kể chuyện, những thông tin dường như chưa được “bạch hoá” hoàn toàn…

Đọc tiếp >>

Thơ
Người liếm xương
thơ
Nguyễn Lương Vỵ

Rùng mình người liếm xương người
Buốt óc người liếm xương người
Mảnh xương cụt đen tuyền hóa gương soi
Soi mặt người. Ta là Ma-Còn-Sống

Đọc tiếp >>

TRANSLATIONS
En traversant le fleuve

nouvelle
Cung Tích Biền
traduction Phan Huy Đường

À peine émigrée sur la rive Nord du fleuve Thu, la famille Trân Liêu fut assaillie par le malheur. Les calamités se succédèrent. Des étés de flammes, des hivers de glace ; les inondations, la sécheresse, la grêle, les orages ; les vers et les insectes ravageaient les rizières épanouies, les fourmis rouges faisaient leurs nids dans les pousses de bambou ; les serpents pullulaient dans le puits ; les crocodiles se réchauffaient sur le sable le long du fleuve chauffé à blanc. Le vent annonçait des catastrophes.

Đọc tiếp >>

The Devil Catcher
short story
Cung Tích Biền
translated by Đỗ Lê Anhdao and Lê Đình Nhất Lang

At first, they saw the Devil Catcher as a crazy person. “Only the things that cannot turn into souls become devils.” There were no devils in laterite. But during those nights when the moon was round, deep in the night, when the cripples stopped rehearsing their begging scripts, near the abandoned tomb and next to the tamanu trees, the Devil Catcher’s screams rose high. He called on the spirits of the earth.

Đọc tiếp >>


Thúc đẩy sự cảm thông và chấp nhận những dị biệt bắt nguồn từ văn hóa, ngôn ngữ, phái tính, màu da, tín ngưỡng, và chính kiến qua các hình thái văn học nghệ thuật • Promoting the awareness and acceptance of cultural, language, gender, religious and political differences through literary and artistic expressions

Truy cập bài vở

Web Da Màu bộ cũ

Login (BBT Only)






© 2014 tạp chí văn chương damau.org - bộ cũ